Chè Shan Tuyết hay trà shan tuyết cổ thụ Hà Giang là một trong những đặc sản nổi tiếng của vùng tây côn lĩnh tỉnh Hà Giang. Cây chè cổ thụ vài trăm năm tuổi. Những búp chè có lông mao trắng tuyết. Chè shan pha có màu vàng óng tự nhiên, mùi thơm hương cốm rất đặc trưng của những búp chè phơi sương gió. Cộng với hương vị hơi chát nhẹ ở đầu lưỡi mà đượm ngọt ở cổ họng. Chè shan tuyết là loại chè sống ở trên núi với độ cao hơn 1200m. Chỉ có ở những nơi khí hậu quanh năm sương gió, mây mù che phủ. Chè shan tuyết được phân bố ở các tỉnh thuộc tây bắc và đông bắc Việt Nam như Yên bái, Sơn la, Lào cai. Đặc biệt là tỉnh Hà Giang chè shan tuyết được phân bố ở xã Túng Sán và xã Thông Nguyên huyện Hoàng Su Phì và huyện Xín Mần. Những nơi này có khí hậu lạnh mây mù quanh năm mới tạo ra sản vật quý chè có lông tuyết bao phủ.
Nhận biết chè shan tuyết cổ thụ khi sấy khô
- Hình thức: Chè shan tuyết trên 50 tuổi tới hơn 100 năm tuổi búp trà to hơn các loại trà vùng thấp, ít bị vò dập nát.
- Màu sắc: Chè sau khi sao có màu nâu nhạt hoặc màu đen tùy theo khí hậu từng mùa, tôm trà tức là búp nõn trà có lông tuyết màu trắng
- Mùi chè khô: Mùi thơm của hương cốm chỉ cần mở túi ra đã tỏa khắp phòng, khi ngậm chè khô có vị chát nhẹ ngậm lâu thấy ngọt và thơm tỏa khắp khoang miệng.
- Màu nước: Sau khi pha chè có màu vàng như mật ong, nước trong và có thể có 1 chút “tuyết” của lá trà trôi bồng bềnh trên mặt nước.
- Hương vị: Thơm mùi hương cốm dìu dịu, Tiền chát và đắng nhẹ đầu lưỡi, thơm lan tỏa khắp khoang miệng, ngọt thanh sâu trong cổ họng
Trải nghiệm nơi đất chè shan tuyết cổ thụ
Vào tháng 7 dương lịch khi mà ở dưới đô thị nhiệt độ lên tới 38-40 độ. Anh em tôi có dịp đến Túng Sán nơi lạnh lẽo nhất nhì của tỉnh Hà Giang. Đầu tiên khi vừa bước chân tới dải Tây Côn Lĩnh đã cảm nhận thấy sự mát mẻ của sương mù. Cách tầm 10 mét anh em tôi đã không nhìn thấy đường đi vì sương mù vây quanh.
Mong muốn cái lần đầu tiên đến nơi chè shan tuyết để kiểm chứng những gì trên báo, đài, tivi nói có thực sự là chè cổ thụ thật không. Khi vào dải đất chè chúng tôi mới cảm nhận được sự hùng vĩ của thiên nhiên từ những cánh đồng ruộng bậc thang tới những thác nước. Ấn tượng hơn cả là những cây chè có tuổi đời vài chục đến vài trăm năm tuổi. Đây là nơi ô tô không vào tới xe máy lên dốc phải dùng chân chống đẩy hỗ trợ, có khí hậu quanh năm sương gió bao phủ, cảnh quan thì đẹp tuyệt vời.
Chúng tôi đã có nhiều chuyến đi như thế để hiểu hơn về chè shan tuyết và con người nơi đây. Cũng như làm việc trực tiếp với gia đình người dân để biết được cách thức họ làm chè. Sau khi đi tìm hiểu và tham khảo nhiều hộ gia đình làm chè tôi quyết định chọn ra 5 gia đình làm chè ngon và chất lượng nhất. Lựa chọn từ cách họ hái chuẩn chè tôi yêu cầu 1 tôm 1 lá hoặc 1 tôm 2 lá, tới việc sao chè đảm bảo sạch sẽ và đúng theo cách thức được gọi là chè Hữu cơ do chính quyền yêu cầu, tất cả đều phải nguyên chất chuẩn chè cổ thụ tuyệt đối.
Sự khác nhau giữ chè shan tuyết Hữu Cơ và chè Thông Thường
So sánh để các bác hiểu rõ hơn tại sao chè shan tuyết hữu cơ lại có giá đắt hơn chè uống bình thường đang được phân phối trên thị trường. Nơi chè shan tuyết có nõn tuyết có thể mọc được chỉ những nơi có khí hậu lạnh, phơi sương. Những đặc điểm nổi bật của 2 loại chè này có gì khác nhau sẽ được liệt kê dưới đây:
